تدابیر جنسیتی کتاب مقدس: رجولیت ابراهیم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مطالعات دینی دانشگاه لانکاستر

2 استادیار گروه ادیان غیرایراهیمی دانشگاه ادیان و مذاهب

3 دانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قم

چکیده

این مقاله برگرفته از کتاب جنسیت، دین، و گوناگونی: دیدگاه‌های میان‌فرهنگی است که با ویراستاری اورسولا کینگ و تینا بئاتی در سال 2005 منتشر شده است. این کتاب، با 19 مقاله از محققان در حوزه‌های مختلف فمینیستی از کشورهای گوناگون، مقدمه‌ای است بر برخی از مسئله‌برانگیزترین مطالعات دین و جنسیت. در سال‌های اخیر بهره‌گیری از روش‌شناختی‌های میان‌رشته‌ای و میان‌فرهنگی جنسیت و مطالعات زنان باعث تغییر شکل مطالعات بین‌المللی ادیان شده و باب جدیدی را در موضوعات تازه و جدلی گشوده است؛ موضوعاتی که پارادایم‌های گذشته را در معرض نقد قرار داده و رشته‌های مطالعاتی جدیدی ایجاد کرده است. در مقاله حاضر، سویر، فیلسوف فمینیست فرانسوی، از دریچه نظریه جنسیتی، متون کتاب مقدس را بررسی می‌کند. وی معتقد است در کتاب مقدس به همان اندازه که بازی‌های جنسیتی جنس مذکر به چشم می‌خورد در جنس مؤنث نیز نمود می‌یابد، اما منتقدان فمینیست با تأکید فراوان بر شخصیت‌های مؤنث در ادبیات کتاب مقدس، توجهی به تلویحات مردانه ساخته‌شده نمی‌کنند. به اعتقاد وی، هدف از به‌کارگیری شخصیت‌های مؤنث در کتاب مقدس تأکید بیشتر بر قدرت علم مطلق است. او با اشاره به داستان ساره، هاجر و ابراهیم، قدرت‌گیری شخصیت‌های مؤنث را عامل قدرت‌زدایی و تضعیف شخصیت‌های مذکر می‌داند. سویر در آخر به این نتیجه می‌رسد که هرچند به دلیل قوانین اجتماعی و سیاسی خاص، نفوذ و قدرت جنس مذکر در تمامی عرصه‌های بشری به‌وضوح دیده می‌شود اما در مقابل خداوند این قدرت تضعیف می‌شود. رجولیت ابراهیم حکایت از مردانگی بدون اختیاری دارد که در تقابل کامل با تصاویری است که از شنیدن واژه «مردسالار» به ذهن متبادر می‌شود.

کلیدواژه‌ها


منابع

Alter, Robert (1996). Genesis: Translation and Commentary, New York and London: W. W. Norton.
Barton, M ukti (1999). Scripture as Empowerment for Liberation and Justice: the Experience of Christian and Muslim Women in Bangladesh, Bristol: CCSRG Monograph 1, University of Bristol.
Butler, Judith (1990). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity, London: Routledge.
Butler, Judith (1993). Bodies That Matter: On the Discursive Limits of 'Sex', London: Routledge.
 Cady Stanton, Elizabeth (1985). The Woman s Bible, Edinburgh: Polygon Books; first published in two parts 1895 and 1898, New York: European Publishing Company.
Daly, Mary (1973). Beyond God the Father: Toward a Philosophy of Women's Liberation, Boston: Beacon Press.
Delaney, Carol (1998). "Abraham and the Seeds of Patriarchy", in: A. Brenner (ed.) Genesis: a Feminist Companion to the Bible, Second Series, Sheffield: Sheffield Academic Press.
Foucault, Michel (1984). The History of Sexuality: An Introduction, London: Penguin Books.
Irigaray, Luce (1985). This Sex Which Is Not One, trans. C. Porter with C. Burke, Ithaca: Corne University Press.
Nolan Fewell, Danna and Gunn, David. M. (1993). Gender, Promise and Power: the Sl.lbject of the Bibles First Story, Nashville: Abingdon Press..
Pfisterer Darr, Katheryn (1994). Isaiah's Vision and the Family of God, Louisville, Kentucky: Westminster/John Knox Press.
Sawyer, Deborah (2001). "Disputed Questions in Biblical Studies 3. A Male Bible?", in: The Expository Times, 112 (11): 366-9.
Sawyer, Deborah (2002). God, Gender and the Bible, London: Routledge.
Schor, Naomi and Weed, Elizabeth (eds.) (1994). The Essential Difference, Bloomington and Indiana: Indiana University Press.
Silverman Kramer, Phyllis (1998). "Biblical Women that Come in Pairs: the Use of Female Pairs as a Literary Device in the Hebrew Bible", in: A Brenner (ed.) Genesis: a Feminist Companion to the Bible, Second Series, Sheffield: Sheffield Academic Press.
Teubal, Savina (1993). "Sarah and Hagar: Matriarchs and Visionaries", in: A. Brenner (ed.) A Feminist Companion to Genesis, Sheffield: Sheffield Academic Press.
Trible, Phyllis (1973). "Depatriarchalizing in the Biblical Tradition", Journal of the American Academy of Religion, 41: 30-48.
 
Trible, Phyllis (1984). Texts of Terror: Literary Feminist Readings of Biblical Narratives, Philadelphia: Fortress Press.
Weir, Allison (1996). Sacrificial Logics: Feminist Theory and the Critique of Identity, London: Routledge.
Wiiliams, Delores S. (1993). Sisters in the Wilderness: the Challenge of Womanist God-Talk, Maryknoll, New York: Orbis Books.