Journal of Seven Heavens

Journal of Seven Heavens

Classification of the Shiite Exegeses on the Basis of Interpretive Methods

Document Type : Original Article

Author
Researcher, Islamic Seminary of Qom
Abstract
The methodology of every discipline involves the certain definition of that discipline. Thus, methodology in exegesis has a certain definition, which differs from those of other disciplines. From among the definitions of interpretation one may prefer the following one: "The method of interpretation involves the citation of the sources which a commentator uses in his interpretation of the Quran." One may also define the method of interpretation as a path taken by a commentator in his interpretation of the Quran. According to these two definitions, the sources and the way selected by a commentator in his interpretation of the Quran will be regarded as his method of interpretation. Thus, if a commentator interprets the Quranic verses by the Quran itself, he has adopted the Quran-by-Quran method of interpretation. If a commentator bases his commentary on the traditions, he has taken a Quran-by-tradition method of interpretation. The Shiite exegetical heritage may be looked at from the viewpoint of the methodology of exegesis; it may be categorized based on the methods used by the commentators. The present paper is not to provide a critical analysis of the methods of exegesis; it is, in fact, an attempt to describe the methods applied in the Shiite exegeses.
Keywords

آقا بزرگ تهرانی، محمدمحسن (1403ق)، الذریعه الی تصانیف الشیعه، بیروت: دارالأضواء.
احسانی، محمد (1387)، «روش‌شناسی تفسیر تربیتی قرآن»، مجله قرآن و علم، شماره 3.
استادی، رضا (1377)، آشنایی با تفاسیر قرآن مجید و مفسران، قم: مؤسسه در راه حق.
انوشه، حسن (1376)، دانشنامه ادب فارسی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ایازی، سید محمدعلی (1414 ق)، المفسرون حیاتهم و منهجهم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ـــــــــــ (1378)، شناخت‌نامه تفاسیر، رشت: کتاب مبین.
ـــــــــــ (1380)، فقه‌پژوهی قرآنی درآمدی بر مبانی نظری آیات الاحکام، قم: بوستان کتاب.
بابایی، علی‌اکبر، غلامعلی عزیزی‌کیا و مجتبی روحانی‌راد (1379)، روش‌شناسی تفسیر قرآن، زیر نظر محمود رجبی، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه و سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
تبریزی، محمد حسین بن‌خلف (1361)، برهان قاطع، به اهتمام محمد معین، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
جعفریان، رسول (1382)، «ضرورت روش»، مجله پژوهش و حوزه، شماره 13 و 14.
جوادی آملی، عبدالله (1378)، تسنیم (تفسیر قرآن کریم)، قم: مرکز نشر اسراء.
جوادی، سعید (1381)، «معرفی تسنیم، تفسیر قرآن کریم»، مجله پژوهش و حوزه، شماره 11.
خرمشاهی، بهاء‌الدین (1377)، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، تهران: دوستان.
خسروپناه، عبدالحسین و مهدی مهدوی پارسا (1386)، «روش‌شناسی دین‌پژوهی»، مجله پژوهش و حوزه، شماره29.
خوش‌منش، ابوالفضل (1386)، «تفسیر اجتماعی قرآن و بیداری اسلامی»، مجله پژوهش و حوزه، شماره 30و31.
دهخدا، علی‌اکبر (بی‌تا)، لغت‌نامه، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رجبی، محمود (1383)، روش تفسیر قرآن، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
سبحانی، جعفر (1384)، المناهج التفسیریه، چاپ سوم، قم: مؤسسه امام صادق.
شاکر، محمدکاظم (1382)، مبانی و روش‌های تفسیری، قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
شریف لاهیجی، بهاءالدین (قطب‌الدین) محمد بن‌شیخ علی الشریف اللاهیجی (1373)، تفسیر شریف لاهیجی، تصحیح میرجلال‌الدین حسینی ارموی (محدث) و دکتر محمد ابراهیم آیتی، تهران: موسسه مطبوعاتی علمی.
شفیعی، علی (1387)، «روش‌شناسی تفسیر در مغرب اسلامی»، مجله پژوهش و حوزه، شماره 33.
علوی‌مهر، حسین (1384)، آشنایی با تاریخ تفسیر و مفسران، قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
ـــــــــــ (1381)، روش‌ها و گرایش‌های تفسیری، قم: انتشارات اسوه.
عمید زنجانی، عباسعلی (بی‌تا)، مبانی و روش‌های تفسیر قرآن، چاپ چهارم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
فرامرز قراملکی، احد (1385)، اصول و فنون پژوهش در گستره دین‌پژوهی، چاپ دوم، قم: معاونت پژوهشی مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
ـــــــــــ و عذرا شالباف (1386)، تدوین پایان‌نامه شیوه‌ها و مهارت‌ها، قم: معاونت پژوهشی مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
مؤدب، سیدرضا (1380)، روش‌های تفسیر قرآن، قم: دانشگاه قم (انتشارات اشراق).
محمدی، رمضان (1382)، «علامه سید مرتضی عسکری و نقد متون تاریخی»، مجله پژوهش و حوزه، شماره 13و14.
مدیر شانه‌چی، کاظم (1386)، آیات‌الاحکام، چاپ هفتم، تهران: سمت.
معرفت، محمدهادی (1380)، تفسیر و مفسران (ترجمه)، قم: مؤسسه فرهنگی التمهید.
معین، محمد (1375)، فرهنگ فارسی، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
نادری، رسول (1389)، «چیستی و جایگاه روش‌شناسین»، مجله راه دانش، شماره اول.
نفیسی، علی‌اکبر (2535)، فرهنگ نفیسی (ناظم الأطبا)، تهران: کتاب‌فروشی خیام.
نکونام، جعفر (1386)، روش تحقیق با تکیه بر علوم اسلامی، چاپ چهارم، قم: انتشارات دانشگاه قم.
 

  • Receive Date 25 February 2011
  • Revise Date 26 March 2011
  • Accept Date 26 April 2011