هفت آسمان

هفت آسمان

مناسبات حضرت زینب (ع) در مواجهه با بحران‌های پس از قیام عاشورا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فِرَق تشیع، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
2 استادیار دانشکده تاریخ، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
چکیده
هم‌گرایی و واگرایی در مناسبات از مهارت‌هایی است که هر فعال اجتماعی بدان نیازمند است و تقابل و تعامل متناسب با مبانی و اهداف و نیز شناخت اوضاع و احوال و تعینات را می‌طلبد. این پژوهش به این پرسش پاسخ می‌دهد که با نگاه راهبردی به عملکرد حضرت زینب (س)، با اتکا به چه اصول و توانمندی‌هایی می‌توان با حفظ مرزهای اعتقادی به اهداف رسید؟ حضرت زینب (س) به تعامل با خالق که رکن اصلی حیات بشر است، همواره توجه داشت؛ همچنین عطوفت و حفاظت از امام زمانش و اهل‌بیت (ع) ایشان، تکلیفی بود که اوضاع و احوال بر عهده‌اش گذاشته بود؛ تقابل اعتقادی - ‌فکری و اجتماعی - ‌سیاسی با دشمنان، آن هم در دسته‌بندی به عوام و خواص در اوج استعداد و توانایی و در اجرای شیوه دفاعی‌اش، نهایت پایداری و ثبات‌قدم ایشان را نشان داد. پژوهش حاضر ماهیتی توصیفی - ‌تحلیلی دارد و به روش کتابخانه‌ای با هدف الگوگیری دغدغه‌مندان این عرصه انجام شده است تا از آسیب‌ها و آفت‌هایی در امان بمانند که بر اثر ناآگاهی از مبانی و شرایط و ناتوانی در مناسبات می‌تواند مشکل‌ساز باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

قرآن کریم.
ابن‌اثیر جزری، علی بن محمد. (1970 م). اسد الغابة فی معرفة الصحابة. تحقیق: الشیخ خلیل مأمون شیحا. بیروت: دارالمعرفة.
ابن‌طاووس، علی بن موسی. (1379 هـ.ش). لهوف. برگردان: میرابوطالبی. چ 1. قم: دلیل.
ابن‌طاووس، علی بن موسی. (1417 هـ). اللهوف فی قتلی الطفوف. [بی‌جا]: مهر.
ابن‌طاووس، علی بن موسی. [بی‌تا]. لهوف. [بی‌جا]: [‌بی‌نا].
ابن‌‌طیفور، احمد بن ابی‌طاهر. (۱۳۷۸ هـ.ش). بلاغات النساء. قم: مکتبة الحیدریة.
ابن‌قولویه قمّی، جعفر بن محمّد. (1385 هـ.ش).کامل الزیارات. ترجمه: امیر وکیلیان. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
ادیب کربلایی، محمدحسین. (۱۳۸۴ هـ.ش). زینب (س) اخت الحسین (ع). نجف: [بی‌نا].
آقابخشی، علی؛ و مینو افشاری‌راد. (1386 هـ.ش). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: چاپار.
امین، سیدمحسن. (1403 هـ). اعیان الشیعة. تحقیق: حسن امین. بیروت: دار‌التعارف للمطبوعات.
بنت‌‌الشاطی، عایشه. (1350 هـ.ش). شیرزن کربلا. ترجمه: سیدجعفر شهیدی. تهران: حافظ.
بهایی، محمدحسین. (1390 هـ.ش). کشکول. ترجمه: علی‌اکبر میرزایی. قم: علویان.
حرانی، سیدعبدالله بن سیدنورالله. (1413 هـ). عوالم العلوم و المعارف والاحوال من الآیات و الاخبار و الاقوال. محقق/ مصحح: محمدباقر موحد ابطحی اصفهانی. قم: مؤسسة الامام المهدی (ع).
خامنه‌ای، سیدعلی. (1390 هـ.ش). انسان 250 ساله. چ 1. تهران: مؤسسه ایمان جهادی.
خوارزمی، موفق بن احمد سماوی. (1423 هـ). مقتل‌ الحسین (ع). چ 2. قم: انوار الهدی
داودی، سعید؛ و مهدی رستم‌نژاد. (1387 هـ.ش). عاشورا: ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها. قم: امام علی بن ابی‌طالب (ع).
دهخدا، علی‌اکبر. (1377 هـ.ش). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
روشنگر، کبری؛ و دانش محمدی. (1388 هـ.ش). «تحلیل گفتمان ادبی خطبه حضرت زینب (س)». سفینه. س 6، ش22.
سپهر، عباس‌قلی. (1390 هـ.ش). ناسخ التواریخ. تهران: اساطیر.
سید قطب. (2006 م). النقد الادبی: اصوله و مناهجه. بیروت: دار‌الشرق.
شعیری، حمیدرضا. (1383 هـ.ش). «معناشناسی تعامل». فرهنگ اندیشه. س 3، ش 12.
طبرسی، احمد بن علی. (1368 هـ.ش). الاحتجاج علی اهل اللجاج. ج 2. نجف: دار‌النعمان.
عمید، حسن. (1342 هـ.ش). فرهنگ. تهران: [بی‌نا].
قرشی، باقر شریف. (1395 هـ). حیاة الامام الحسین. نجف: نشر الآداب.
مجلسی، محمدباقر. (1403 هـ). بحار الانوار. بیروت: مؤسسة الوفا.
محلاتی، ذبیح‌الله. (1374 هـش). ریاحین الشریعة. ج 3. تهران: دار‌الکتب الاسلامیة.
معین، محمد. (1351 هـ.ش). فرهنگ لغت. تهران: [بی‌نا].
موسوی مقرم، سیدعبدالرضا. (1426 هـ). المقتل الحسین؛ [بی‌جا]: [بی‌نا].
النقدی، الشیخ جعفر. (2016 م). زینب الکبری. نجف: مطبعة الحیدریة.
ولایتی، علی‌اکبر؛ و رضا سعیدمحمدی. (1389 ش). «تحلیل تجارب همگرایی در جهان اسلام». دانش سیاسی. ش 11.

  • تاریخ دریافت 21 دی 1401
  • تاریخ بازنگری 21 اردیبهشت 1402
  • تاریخ پذیرش 21 خرداد 1402