دانشگاه ادیان و مذاهب هفت آسمان 2322-4290 19 72 2017 08 23 مروری کوتاه بر مطالعات شیعه‌پژوهان غربی در بارة اندیشة کلامی مذاهب عمدة شیعی و تحولات آن مروری کوتاه بر مطالعات شیعه‌پژوهان غربی در بارة اندیشة کلامی مذاهب عمدة شیعی و تحولات آن 5 23 70578 FA Journal Article 2017 03 30 مادلونگ در این مقاله مطالعات مستشرقان را در حوزة اسلام شیعی، به اختصار، مرور کرده و باورهای آغازین نادرست آنان را در بارة اندیشه‌های شیعی گوش‌زد نموده است. او توضیح می‌دهد که چگونه با آشنایی بعدیِ محققان غربی با آثار فرقه شناختیِ مهم‌تر و آثار اصلی خود شیعیان، آن باورهای آغازین دچار تحول گردیدند. در قلمرو امامیه و حتی زیدیه مادلونگ بر این خطای غربیان شیعه‌پژوه در اوائل قرن بیستم انگشت‌نهاده است که به‌تصور آنان اندیشة شیعی، جز در موضوع امامت، برگرفته از کلام معتزلی است. با‌وصف‌این، برپایة تحقیقات تازه‌ترِ غربی، کلام زیدیِ نخستین آشکارا ضد معتزلی بود و با دست‌یاب‌شدن متون نحله‌نگارانه‌ای مثل <em>مقالات الاسلامیین</em>، اسناد متقنی مبنی بر تعارض جدی میان محققان امامی و معتزلی در مباحث کلامی اولیة قرن دوم فراهم‌آمد. از نظر مادلونگ، کلام اسماعیلی نیز باید به عنوان یک تحول اصالتا اسلامی از اندیشۀ دینی امامیه در عصر امام صادق دیده شود. اکنون، روشن شده است که انگیزة اسماعیلیه تماما در تبلیغ و تعلیم قرآن و سنت ریشه داشت، اگرچه از خاستگاه‌هایش در قرن سوم فاصله گرفته است. https://haftasman.urd.ac.ir/article_70578_19c552afb2174ff2d58aff1b589b28c1.pdf

دانشگاه ادیان و مذاهب هفت آسمان 2322-4290 19 72 2017 09 01 «انسان» و «جهان» به مثابه فلسفۀ آفرینش از دیدگاه فارابی و علامۀ طباطبایی «انسان» و «جهان» به مثابه فلسفۀ آفرینش از دیدگاه فارابی و علامۀ طباطبایی 21 42 111169 FA علیرضا ملکی دانشگاه مفید سمیه امینی دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه دین Journal Article 2017 04 30 یکی از موضوعاتی که بسیار به آن توجه شده، فلسفۀ آفرینش به معنای علّت وجودی و اصلی آفرینش عالَم است. این مقاله فلسفۀ آفرینش را از دیدگاه فلسفی می‌کاود. برای دست‌یابی به این هدف، نگرش دو تن از فیلسوفان برجسته، طباطبایی و فارابی، به‌دقت بررسی و تبیین می‌شود. فلسفۀ آفرینش در این مقاله با توجه به «انسان» و «جهان» بررسی می‌شود و موضوعاتی همچون فعل خداوند در خلق عالَم، واجب‌الوجود به عنوان غایت آفرینش، سعادت غایی انسان، رابطه سعادت انسان و فلسفۀ آفرینش، و غایت جهان مادی را در بر می‌گیرد. در نهایت، ضمن مقایسه نگاه دقیق این دو فیلسوف، اشتراکات و اختلافات آنها را نشان می‌دهیم. سازمان‌وارۀ دیدگاه‌های فارابی به عنوان فیلسوفی مشایی و نهادسازی طباطبایی در فلسفۀ صدرایی در موضوع فلسفۀ آفرینش دور از انتظار نیست. کمااینکه نظر این دو فیلسوف، بدون در نظر گرفتن اختلاف در روش و خط سیر مباحث، به یکدیگر نزدیک است و نتیجه یکسانی دارد. یکی از موضوعاتی که بسیار به آن توجه شده، فلسفۀ آفرینش به معنای علّت وجودی و اصلی آفرینش عالَم است. این مقاله فلسفۀ آفرینش را از دیدگاه فلسفی می‌کاود. برای دست‌یابی به این هدف، نگرش دو تن از فیلسوفان برجسته، طباطبایی و فارابی، به‌دقت بررسی و تبیین می‌شود. فلسفۀ آفرینش در این مقاله با توجه به «انسان» و «جهان» بررسی می‌شود و موضوعاتی همچون فعل خداوند در خلق عالَم، واجب‌الوجود به عنوان غایت آفرینش، سعادت غایی انسان، رابطه سعادت انسان و فلسفۀ آفرینش، و غایت جهان مادی را در بر می‌گیرد. در نهایت، ضمن مقایسه نگاه دقیق این دو فیلسوف، اشتراکات و اختلافات آنها را نشان می‌دهیم. سازمان‌وارۀ دیدگاه‌های فارابی به عنوان فیلسوفی مشایی و نهادسازی طباطبایی در فلسفۀ صدرایی در موضوع فلسفۀ آفرینش دور از انتظار نیست. کمااینکه نظر این دو فیلسوف، بدون در نظر گرفتن اختلاف در روش و خط سیر مباحث، به یکدیگر نزدیک است و نتیجه یکسانی دارد. https://haftasman.urd.ac.ir/article_111169_4cfd8acff3eb14ff3a1928a2669b2c2b.pdf

دانشگاه ادیان و مذاهب هفت آسمان 2322-4290 19 72 2017 08 23 در باب تأسف‌خوردن بر شرور این جهان در باب تأسف‌خوردن بر شرور این جهان 43 58 70580 FA نعیمه پورمحمدی استادیار Journal Article 2017 04 30 مایلم به چیزی بپردازم که گاه صورت «اگزیستانسی» مسئله شر نامیده می‌شود، مسئله‌ای که با اعتراض اخلاقی به شرور این جهان و برآشفتگی و انزجار از آنها در خداباوری تردید، و/یا خداباوری را رد می‌کند. در بخش اول این مقاله، از خوانندگان می‌خواهم در نوعی تأمل فکری بسیار شخصی شرکت کنند و امید دارم مقدمۀ اگزیستانسی خاصی را که برای استدلال لازم است از دل آن بیرون بکشم. در بخش دوم مقاله، فرضیه‌ای درباره هویت شخصی مطرح می‌کنم و به بحث می‌گذارم و هدفم این است که بین وجود شخص و تاریخ گذشته جهان ارتباط برقرار کنم. در بخش سوم، اصول خاصی را معرفی می‌کنم که می‌توان نام «منطق حسرت» یا به صورت کلی‌تر منطق ترجیح را بر آنها گذاشت و این اصول را با نتایج بخش دوم پیوند می‌زنم. بخش آخر مقاله، این رشته مطالب را با هم جمع می‌کند و اهمیت آنها را برای مسئله شر نشان می‌دهد. https://haftasman.urd.ac.ir/article_70580_1bae7f73780cb308a52555b84ccbecbb.pdf

دانشگاه ادیان و مذاهب هفت آسمان 2322-4290 19 72 2017 08 23 نام زردشت نام زردشت 59 66 70581 FA مجید طامه پژوهشگر فرهنگستان زبان و ادب فارسی Journal Article 2017 10 02 دربارۀ نام زردشت و معنی آن از دیرباز اختلاف نظر وجود داشته است. ازجمله کهن‌ترین ریشه‌شناسی‌های عامیانه در این باره آرای برخی از یونانیان دوران باستان است که نام زردشت را با کلمۀ «ستاره» مرتبط دانسته و معنی‌ای چون «ستاره‌پرست» را برای آن پیشنهاد داده‌اند. در چند سدۀ اخیر نیز که مطالعات زبان‌های ایرانی و دین زردشتی کانون توجه قرار گرفت دانشمندان نظرهای متفاوتی دربارۀ این نام ارائه کرده‌اند. نویسنده که از بزرگان ایران‌شناسی و متخصص زبان‌های ایرانی باستان است در این نوشته سعی کرده با مراجعه به متون کهن دست اول مانند اوستا و دیگر زبان‌های ایرانی مانند فارسی میانه و سغدی و آثار نویسندگان یونانی و ارمنی در دوران باستان و ذکر آرای متفاوت دانشمندان متأخر دربارۀ این نام و تحلیل و نقد برخی از آنها محتمل‌ترین معنی را برای نام زردشت ارائه دهد. https://haftasman.urd.ac.ir/article_70581_62a995a36ad1ff3c45316532e06a5cdd.pdf

دانشگاه ادیان و مذاهب هفت آسمان 2322-4290 19 72 2017 08 23 آیین بودای تنتریک آیین بودای تنتریک 67 98 70582 FA علیرضا شجاعی استادیار سید سعیدرضا منتظری استادیار Journal Article 2017 03 30 سنت تنتریک پیچیده و چندشکلی است و در نگاه ناظران ترکیب پیچیده‌ای است از خدایان، اعمال، و نمادهایی که با آیین بودا اولیه تفاوت چشمگیری دارد. تا آنجا که بوداپژوهان غربی قدیم در مقام داوری درباره آیین بودای تنره‌یانه آن را آیینی تباه می‌دانستند. نگرش‌های غیرعالمانه هم، خصوصاً در غرب معاصر، غالباً سکسی‌اند، یعنی آیین بودای تنتریک را سکسی می‌دانند، غافل از آن که عناصر سکسی در اواخر تحول این سنت پیدا شده‌اند. با پیداشدن اصطلاح «وَجرَه‌یانه» در قرن هفتم، در تاریخ آیین بودای تنتریک اتفاق مهمی افتاد. برخی «آیین بودای وَجرَه‌یانه» را با «آیین بودای تنتریک» یکی می‌گیرند که خطای آشکار است. زیرا این دو تفاوت چشمگیری با هم دارند مثلاً یافتِ سریعِ بوداگی مقصد آیین بودای وَجرَه‌یانه است حال آنکه آیین بودای تنتریک در چهارصد سالِ اول تحولش چنین مقصدی ندارد. https://haftasman.urd.ac.ir/article_70582_393fc2d13e5932e727aad3fffa112bbc.pdf

دانشگاه ادیان و مذاهب هفت آسمان 2322-4290 19 72 2017 08 23 یافته‌هایی نو از کیش مانوی در فوجیان داده‌های باستان‌شناسانه و بازنگری تاریخ مانویت در چین یافته‌هایی نو از کیش مانوی در فوجیان داده‌های باستان‌شناسانه و بازنگری تاریخ مانویت در چین 98 116 111165 FA محمد شکری فومشی استادیار پژوهشکده ادیان دانشگاه ادیان و مذاهب سونیا میرزایی مربی Journal Article 2017 04 12 کیش مانوی که آن را مانی در قرن سوم میلادی در بابِل و در عصر امپراتوران ساسانی بنیان نهاد، یکی از دین‌های رایج در تاریخ دوران میانة چین بود. همة آن‌چه که تا چندی پیش از این کیش در چین می‌دانستیم، محدود به مدارکی بود که در آستانة قرن بیستم در تورفان چین کشف شده بود. اما در چند دهة اخیر در استان فوجیان، در جنوب شرقی چین، بقایای دیگری از پیروان این دین کشف شد که جلوه‌های دیگری از آن را نشان داده است. مقالة حاضر که نخستین نوشتة فارسی در این زمینه است، می‌کوشد در ابتدا نشان دهد که کیش مانوی در چه زمانی به فوجیان وارد شد و چگونه توانست به بقا و گسترش خود در این منطقه ادامه دهد. آنگاه، به مهمترین میراث مانویان در این نقطه از چین می‌پردازیم. این میراث مشتمل بر معابد، نقش‌برجسته‌ها، متون، و اشیاء دیگر هستند. جستار حاضر، بر اساس این مدارک اصیل، نشان می‌دهد که مانویت چینی چگونه خود را در دوره‌های دشوار تفتیش عقاید زیر پوست آیین‌های دیگر جای داد و با جذب عناصر متنوعی از آیین‌های بودایی و دائویی خود را در بطن مذهب مردم چین حفظ کرد. کیش مانوی که آن را مانی در قرن سوم میلادی در بابِل و در عصر امپراتوران ساسانی بنیان نهاد، یکی از دین‌های رایج در تاریخ دوران میانة چین بود. همة آن‌چه که تا چندی پیش از این کیش در چین می‌دانستیم، محدود به مدارکی بود که در آستانة قرن بیستم در تورفان چین کشف شده بود. اما در چند دهة اخیر در استان فوجیان، در جنوب شرقی چین، بقایای دیگری از پیروان این دین کشف شد که جلوه‌های دیگری از آن را نشان داده است. مقالة حاضر که نخستین نوشتة فارسی در این زمینه است، می‌کوشد در ابتدا نشان دهد که کیش مانوی در چه زمانی به فوجیان وارد شد و چگونه توانست به بقا و گسترش خود در این منطقه ادامه دهد. آنگاه، به مهمترین میراث مانویان در این نقطه از چین می‌پردازیم. این میراث مشتمل بر معابد، نقش‌برجسته‌ها، متون، و اشیاء دیگر هستند. جستار حاضر، بر اساس این مدارک اصیل، نشان می‌دهد که مانویت چینی چگونه خود را در دوره‌های دشوار تفتیش عقاید زیر پوست آیین‌های دیگر جای داد و با جذب عناصر متنوعی از آیین‌های بودایی و دائویی خود را در بطن مذهب مردم چین حفظ کرد. https://haftasman.urd.ac.ir/article_111165_f9dc575201715050f5f122c1206b5cb3.pdf