دانشگاه ادیان و مذاهبهفت آسمان2322-4290248320230220Quran as a Legal Text: Tradition and Innovationقرآن به مثابه متنی حقوقی: سنّت و نوآوری530158196FAسید حسینمدرسی طباطباییاستاد کرسی Bayard Dodge ،دانشکده مطالعات خاور نزدیک و حقوق اسلامی، دانشگاه پرینستون.Journal Article20220724مفتخرم که عهده دار ایراد دومین سخنرانی سالانه «عبد الرزّاق سنهوری» در این مرکز معزّز علمی هستم ، کسی که او را «احیاگر و مجدّد بی منازع حقوق عرب در قرن بیستم» خوانده اند . درست تر آن است که بگوییم نه تنها قانونگزاری نوین عرب بل تبویب و تدوین حقوق مدنی اسلامی به زبان علمی امروز تا حدّ زیادی مرهون و وامدار کوشش احیاگرانه اوست .برای من اضافه بر این ، نام او موجب تجدید خاطرات گذشته های دور است . وقتی در بهار سال 1966 برای اوّلین و آخرین بار (تا کنون) در زندگی خود وارد نجف شدم . در حوزه علمی آن شهر که از کهن ترین حوزه های علمی اسلامی است برخی از اساتید آن ، دانشجویان فقه را به خواندن آثار سنهوری تشویق می کردند ، نه تنها مصادر الحق فی الفقه الاسلامی یا نظریّة العقد فی الفقه الاسلامی که مستقیماً با فقه در تماس بود بلکه مشخّصاً کتاب الوسیط فی شرح القانون المدنی که شرح متوسط او بر قانون مدنی مصر بود ، تا شاگردان با طرز کارکرد فقه در حقوق مدرن و مباحث روز در حقوق عرب آشنا شوند و با مساهمتی که هر یک می توانست در دیگری داشته باشد آشنا گردندhttps://haftasman.urd.ac.ir/article_158196_189a5b62173bc5c18fcff801b1cede43.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبهفت آسمان2322-4290248320230220Introduction and Review of the Oldest Manuscript of "Tafsir Attributed to Imam Hasan Askari (AS)"معرفی و بررسی کهنترین نسخه خطی تفسیر منسوب به امام حسن عسکری (ع)3159153664FAکاظماستادیدانشآموخته کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایرانJournal Article20210820<em>تفسیر منسوب به امام حسن عسکری (ع)</em>، از تفاسیر روایی شیعه با نزدیک به یکصد نسخه خطی است، که در نوع خود کمنظیر است. درباره نسخ خطی این تفسیر، تاکنون کار مستقلی انجام نشده و غیر از معرفی مختصر نسخهها در فهارس، مطلبی یافت نشد. بنابراین، لازم بود تحقیق مستقلی درباره کهنترین نسخه خطی این تفسیر با پیشکشیدن پرسشهایی انجام شود: 1. کهنترین نسخه خطی مستقل و غیرمستقل تفسیر عسکری کدام است؟ 2. این نسخ خطی، اصیل هستند یا خیر؟ 3. ویژگیهای قدیمیترین نسخ خطی تفسیر کدام است؟ در نوشتار حاضر، ضمن پاسخ به این پرسشها، مشخص شد که قدیمیترین نسخه مستقل تفسیر، نسخه خطی دانشگاه تهران، به تاریخ 808 ه.ق. است؛ و از آن سو، قدیمیترین نسخه خطی (با تاریخ 736 ه.ق.) غیرمستقل از تفسیر که حدود چهل روایت از 363 روایت موجود آن را در بر دارد، نسخه خطی کتاب <em>احتجاج</em> است. همچنین، روشن شد که نسخه کهن تفسیر، دوخطه و ترمیمی است؛ و در 16 برگ اول، به صورت حرفهای، ترمیم شده است؛ و به نظر میرسد نام کاتب و تاریخ کتابت، مخدوش و نونویس باشند؛ هرچند با توجه به متن اصلی نسخه، این نسخه متعلق به قرن هشتم یا نهم است؛ و کاتب نسخه، حلی کیاء یا علی کیاء، احتمالاً از نسل شیعیان زیدی گیلان، بوده است.https://haftasman.urd.ac.ir/article_153664_6b3cc0166b156a8d9335cd5f2b6a1260.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبهفت آسمان2322-4290248320230220Reflections on Jurisprudential Aspects of Health Care during the Outbreak of Coronaتأملاتی در ابعاد فقهی مراقبتهای بهداشتی در دوران شیوع کرونا6177153662FAعلیخیرخواهدانشجوی دکتری مذاهب فقهی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانJournal Article20210801با شیوع گسترده ویروس کرونا در مناطق مختلف جهان، مسئولان بهداشتی برای مقابله با ویروس کرونا مقررات و محدودیتهایی وضع کردند که اِعمال این محدودیتها تأثیرات چشمگیری بر مسائل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و سیاسی مردم جهان گذاشته است. مقاله حاضر موضوع مراقبتهای بهداشتی در دوران شیوع کرونا را از منظر فقهی بررسی میکند و نتیجه میگیرد که در سطح فردی چنانچه حفظ نفس و صیانت از جان و سلامتی دیگران منحصر در رعایت فاصله اجتماعی و مقررات بهداشتی باشد، به استناد بسیاری از آیات و روایات واجب است. چنانچه فردی با رعایتنکردن مقررات بهداشتی سبب ورود ضرر به جان و مال دیگران شود، در صورت فقدان قصد ضرر موجب دیه میشود، اما اگر شخص از بیماری خود مطلع باشد و مقررات بهداشتی را رعایت نکند، در ورود ضرر به جان افراد مسئولیت دارد.https://haftasman.urd.ac.ir/article_153662_737b69485505e2804df7bf9fc585db24.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبهفت آسمان2322-4290248320230220The Formation of Russian Islamology: From Religiousism to Scientific Neutrality (Second Half of the 19th Century - Early 20th Century)شکلگیری اسلامشناسی روسی: از مذهبگرایی تا بیطرفی علمی (نیمه دوم سده 19- اوایل سده 20)79103153660FAآناماتاچکیناگروه فلسفه و فرهنگ شرقی، انستیتوی فلسفه دانشگاه دولتی سنپترزبورگ (سن پترزبورگ، روسیه)میخاییلستِتسکِویچگروه فلسفه دین و دینشناسی، انستیتوی فلسفه دانشگاه دولتی سنپترزبورگ (سن پترزبورگ، روسیه)مریمقدیانلودانشآموخته دکتری زبان و ادبیات روسی، بنیاد زبان روسی پوشکین (مسکو)، تهران، ایراناحمدرنجبری حیدرباغیدانشجوی دکتری فلسفه دین و دینپژوهی، انستیتوی فلسفه (وابسته به آکادمی علوم روسیه)، مسکو، روسیه0000-0002-9981-5730Journal Article20210526.این مقاله به تجزیه و تحلیل شکلگیری اسلامشناسی روسی در نیمه دوم سده 19 تا اوایل سده 20 اختصاص دارد. دانشکده زبانهای شرقی دانشگاه سن پترزبورگ به سال 1855 افتتاح شد و شعبه ضداسلامی آکادمی دینی کازان در سال 1854 شروع به کار کرد و هر یک مکتبی در اسلامشناسی پایهگذاری کردند. از این دو مکتب معمولاً با تعابیر مکتب «آکادمیک» و «مسیونری کازان» یاد میشود. شخصیتهای کلیدی مکتب آکادمیک الکساندر قاسِمُویچ کاظمبیگ (1802-1870)، ویکتور راماناویچ رُزِن (1894-1908) و واسیلی ولادیمیرویچ بارتولد (1869-1930) ایگناتی یولیانویچ کراچکُفسکی (1883-1951) هستند که مطالعاتشان از مذهبگرایی دور بود؛ زیرا آنان بررسی عینی اسلام و فرهنگ مسلمانان را دنبال میکردند. اگرچه مانند سایر نقاط اروپا، بسیاری از آنها برتری مسیحیت بر اسلام را در نظر داشتند. در مقابل، مکتب مسیونری کازان قرار داشت که آثار ضداسلامی منتشر میکرد. میخاییل الکساندرویچ ماشاناف (1852-1924) و یئوفیمی الکساندرویچ مألف (1835- 1918) از نمایندگان این مکتباند. برخی از نمایندگان این مکتب بهتدریج جدالهای مستقیم ضداسلامی را کنار گذاشتند.https://haftasman.urd.ac.ir/article_153660_a4c03131a46929f477537020cbf12846.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبهفت آسمان2322-4290248320230220Aliza Shnizer's Views on the History of the Quranدیدگاههای آلیزا شنیزر در تاریخ قرآن105121153659FAروح اللهنجفیدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانJournal Article20210513آلیزا شنیزر، در مقاله «قداست و گردآوری قرآن» با اتّکا و استشهاد به روایات موجود در منابع اسلامی، از برخی مباحث مطرح در حوزه تاریخ قرآن سخن میگوید. هرچند رویکرد وی در عموم مباحث، توصیفی است، اما در صدد است نشان دهد که با وجود تأکید مسلمانان نخستین بر قداست قرآن و منشأ آسمانیاش، در دستهای از روایات تاریخ قرآن، تفکیک میان دو نسخه قرآن، یکی در آسمان و دیگری مصحف عثمانی، به شفافیّت انجام شده است. وی با استشهاد به گزارشهای اسلامی و کنار هم نهادن آنها به نحوی معیّن، در گام نخست، تصاویری از قدسیانگاری قرآن آسمانی را، که منشأ قرآن زمینی بوده است، به نمایش میگذارد. در گام دوم، قداست نسخه زمینی و رسمیتیافته قرآن را با رویکرد هواداران مصحف عبدالله، که با مصحف عثمانی مخالفت میکردند، نقضشده معرفی میکند. مقاله حاضر نظرگاههای شنیزر راجع به تاریخ قرآن را تقریر، تبیین و نقد میکند.https://haftasman.urd.ac.ir/article_153659_2977d5573e6c35344a5df59190afa28d.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبهفت آسمان2322-4290248320230220Protestantism and Feminismآیین پروتستان و فمینیسم123140153663FAسینتیا ال.ریگبیدانشیار الاهیات، مدرسه الاهیات شهر آستین، ایالت تگزاس آمریکااشرفهاشمیدانشجوی دکتری مطالعات زنان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانمهدیلک زاییاستادیار گروه ادیان شرق، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانJournal Article20210728از زمان نهضت اصلاحات دینی، متفکران فمینیست پروتستان، صدای اعتراضشان را بلند کردهاند. آنها به عنوان مؤمنان راستین دین مسیح، ضمن اشاره به اصول اعتقادی پروتستان، خواستار شرکتدادن زنان در کلیه حوزههای زندگی شدهاند. این متفکران، عاشق این سنت بودهاند، از آن انتقاد کردهاند و در شکلگیریاش سهیم بودهاند. در بررسی رابطه فمینیسم و تاریخچه آیین پروتستان، جنبشها و اشخاصی که هدفشان ارتقای انسانیت کامل زنان یا شکوفایی آنان بوده است بررسی میشوند. طبق نظر فمینیستهای پروتستان، پیشرفت واقعی و نمود در این جهان، صرفاً زمانی میسر است که خلقت برابر زنان در تصور خدا عملاً و نظراً تأیید شود. اعتقادات پروتستانها راجع به ویژگی آفرینندگی خداوند، اساس تلاش برای پذیرش زنان به عنوان مبلّغ، رأیدهنده و اعضای منصوبشده کلیسا را شکل میدهد. در این بخش پس از مطرحکردن گزارشی تاریخی، متون، موضوعات و اشخاص برجسته دوران اخیر را بررسی میکنیم و در آخر با به تصویر کشیدن آینده، رابطه بین فمینیسم و آیین پروتستان را بررسی خواهیم کرد.https://haftasman.urd.ac.ir/article_153663_2bb715541ae6f4d23ee41c98b96ca850.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبهفت آسمان2322-4290248320230220The Christian Symbolics of Power in a Zoroastrian Empireنمادهای مسیحیِ قدرت در شاهنشاهی زرتشتی141215153661FAهادیولی پوردانشجوی دکتری ادیان شرق، گرایش ادیان ایرانی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران0000-0003-1844-2539محمدشکری فومشیاستادیار ایرانشناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانJournal Article20210612در میان مسیحیان سراسر خاور نزدیک و مدیترانه، ارتباط خاص خسرو دوم با مسیحیان و قدیسان مسیحی موجب مطرحشدن گزارشهایی درباره تغییر دین پنهانی وی شد، تا آنجا که حتی امپراتور روم در پندار تشکیل دولتی ایرانیمسیحی بود. از نظر زرتشتیان، احتمال وجود شاهنشاهی مسیحی، حتی به اندازه مقطعی کوتاه از تاریخ سلسله ساسانی، تصورناپذیر بود و استفاده خسرو دوم از نمادهای مسیحی به هیچ وجه موقعیت وی را به عنوان حاکمی ایدئال و ایرانی تضعیف نمیکرد. بنابراین، تناقضهای آشکار سلطنت خسرو دوم نتیجه سوءتعبیرهای مسیحیان از اقدامات نمادین ایرانیان بود. شخص شاهنشاه که از قدیسان مسیحی درخواست دعا داشت، آنها را به همراهی با خود در سفرها و جنگها دعوت میکرد، صلیب راستین را ارج مینهاد، یهودیان را از اورشلیم اخراج، و تحقیق درباره مباحث اختلافی عقاید مسیحی را سازماندهی میکرد، به نظر میرسید بهوضوح مسیحی است، اما زرتشتیان این درک منحصر به فرد و خاص از هویت دینی را در منافات با بهدینی زرتشتی نمیدیدند. در مرامنامه بهدینی پرسش اصلی این نبود که آیا کسی مانند شاهنشاه ایران میتواند در سنتهای دین دیگری شرکت کند یا خیر، بلکه این بود که آیا چنین مشارکتی مخالف سنتهای بهدینی زرتشتی بود یا مکمل آن به شمار میآمد.https://haftasman.urd.ac.ir/article_153661_d10148d976ea74853dabb90654803ac6.pdf