دانشگاه ادیان و مذاهب هفت آسمان 2322-4290 27 89 2025 08 23 "Societal Transformation: Moving from Divergence to Convergence under the Guidance of Imam Sajjad (AS)" دگردیسی جامعه از واگرایی به همگرایی با راهبری امام سجاد (ع) 7 32 220257 FA سید محمد مهدی حسین پور استادیار گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران 0000-0001-7485-0372 نرگس شکوری دانشجوی دکتری مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران 0009-0005-2398-3358 Journal Article 2024 04 20 The tragedy of Ashura, in a short span of time, dealt a blow to the Shia movement, reverberating across the Islamic world, particularly in Iraq and the Hijaz, instilling fear and dismay among Shia communities. Understanding Imam Sajjad's (AS) practical conduct in the aftermath of Ashura sheds light on the trajectory of Shia survival and the preservation of societal unity, which was threatened by division. Employing a historical-descriptive research methodology grounded in extensive library research, this paper delves into the roots of divergence and the socio-cultural-political structures of the post-Ashura era. Through textual and narrative analysis, it aims to deeply explore the thoughts and efforts of the esteemed Imam. Imam Sajjad (AS) pioneered the transition of the community from divergence to the ideal of convergence and unity, initiating cultural work and nurturing human resources in alignment with genuine Islamic thought. He elucidated the authentic Islamic ideology, exposed innovations and distortions, and compiled a distinguished legacy for Shia and the Islamic world. The author's objective is to showcase some of his unparalleled actions in fostering unity, providing a historical perspective to alleviate contemporary challenges and pave the way for a new approach. حادثۀ عاشورا در کوتاه‌مدت موجب وارد‌شدن ضربه‌ای بر نهضت شیعه شد و با انعکاس خبر این رخداد ناگوار در سراسر کشور اسلامی آن دوران به‌ویژه عراق و حجاز، وحشت و اختناق بر محافل شیعه حکم‌فرما شد. دست‌یابی به دلیل سیرۀ عملی امام سجاد (ع) در بازه پس از عاشورا، مشخص می‌‌کند که روند بقای تشیع و حفظ اتحاد جامعۀ اسلامی که به آفت واگرایی دچار شده بود، چه بود و بر چه انگاره‌هایی استوار شده است؟ در این جستار با روش تحقیقی تاریخی - توصیفی که بر گردآوری کتابخانه‌ای استوار است، به ریشه‌یابی واگرایی و سازه‌های اجتماعی، فرهنگی - سیاسی عصر پساعاشورا پرداخته شده است و با تحلیل متنی و روایی، اندیشه‌ها و تلاش‌های امام سجاد (ع) ژرف‌انگاری گردیده است. امام سجاد (ع) در زمینه‌سازی و راهبری گذر امت از شکاف واگرایی به آرمان همگرایی و اتحاد، مبادرت به کار فرهنگی و تربیت نیروی انسانی متناسب، تبیین تفکر اصیل اسلامی و نشان‌دادن بدعت‌ها و تحریف‌ها و تدوین میراثی فاخر برای شیعه و جهان اسلام کرد. هدف این جستار آن است تا با نمایاندن برخی از اقدام‌های بی‌بدیل ایشان در عرصۀ وحدت، صحنه‌ای ترسیم کند که با نگاهی فراتاریخی بتواند به زدایش مشکلات و چالش‌های دوران معاصر کمک کند و رویکردی جدید مهیا سازد. https://haftasman.urd.ac.ir/article_220257_c5b6b5c7ad26bb407c1f2d6e29349244.pdf