خلق از عدم، خلق از آشوب و مسئله شر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

عضو گروه پژوهشی ادیان پژوهشکده ادیان و مذاهب، دانشگاه ادیان و مذاهب قم

چکیده

مسئله شر همواره ذهن معتقدان به خدای شخص‌وار را به خود درگیر کرده و تاکنون تئودیسه‌های متعددی برای توجیه وجود شر در عالم مطرح شده است؛ اما نویسنده معتقد است تئودیسه‌های موجود در رسیدن به هدف خویش ناکام‌اند؛ از این‌رو می‌کوشد بر اساس خداباوری پویشی، تئودیسه‌ای جدید مطرح کند. او ابتدا به سراغ داستان آفرینش و آموزه خلق از عدم می‌رود؛ آموزه‌ای از که از نظر او، باعث پیدایش این دیدگاه است که خدا بر همه چیز تسلط کامل دارد و منشأ شرور نیز خود خدا است. اما او نشان می‌دهد اعتقاد به خلق از عدم در نزاع‌های الاهیاتی صدر مسیحیت ریشه دارد و پیش از آن، بسیاری از الاهی‌دانان به نظریه‌ای دیگر باور داشتند: خلق از آشوب. در گام بعد، نویسنده تئودیسه‌های مبتنی بر خداباوری سنتی را مرور می‌کند و با یادآوری کاستی‌های آنها نشان می‌دهد خداباوریِ سنتی مشکلی حل‌ناشدنی با شرور دارد که ناشی از پذیرشِ آموزه خلق از عدم است. او در نیمه پایانی مقاله، دیدگاه پویشی درباره قدرت الاهی و خلقت جهان را تبیین و استلزامات این نظریه را بیان می‌کند.

کلیدواژه‌ها


Erickson, Millard J. (1985). Christian Theology, Grand Rapids: Baker Book House.
Griffin, David Ray (1976). God, Power; and Evil: A Process Theodicy, Philadelphia: Westminster Press; reprinted with a new preface, Lanham, Md. University Press of America, 1991.
Griffin, David Ray (1991). Evil Revisited. Responses and Reconsiderations, Albany, N.Y.: State University of New York Press.
Griffin, David Ray (1997). Parapsychology, Philosophy, and Spirituality: A Postmodern Exploration, Albany, N.Y.: State University of New York Press.
Griffin, David Ray (2001). Re-enchantment without Supernaturalism: A Process Philosophy of Religion, Ithaca, N.Y.: Cornell University Press.
Hartshorne, Charles (1941). Man's Vision of God and the Logic of Theism, New York: Harper & Row.
Hartshorne, Charles (1984). Omnipotence and Other Theological Mistakes, Albany, N.Y.: State University of New York Press.
Jones, William R. (1973). Is God a White Racist? A Preamble to Black Theology, Garden City, N.Y.: Anchor Press.
Levenson, Jon D. (1988). Creation and the Persistence of Evil: The Jewish Drama of Divine Omnipotence, San Francisco: Harper & Row.
May, Gerhard (1994). Creatio Ex Nihilo: The Doctrine of “Creation out of Nothing” in Early Christian Thought, trans. A. S. Worrall, Edinburgh: T. & T. Clark.
Plantinga, Alvin (1981). "Reply to the Basingers on Divine Omnipotence," in: Process Studies 11, no. 1: 25-29.
Rubenstein, Richard L. (1966). After Auschwitz: Radical Theology and Contemporary Judaism, Indianapolis: Bobbs-Merrill.