«مُهر انبیا»: ماهیت استعاره‌ای مانوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری ادیان ایرانی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

چکیده

در این مقاله مفهوم «مُهر انبیا» یا به عبارت دیگر مفهوم خاتم‌النبی‌بودن مانی بررسی شده است. نویسنده در پی آن است تا تفاوت میان مفهوم «مُهر انبیا»ی مانی و «خاتم‌النبی»‌بودن حضرت محمد (ص) را نشان دهد. وی در ابتدای مقاله نشان می‌دهد که نویسندگان مسلمان در کتاب‌های خود گفته‌اند مانی ادعا کرده که «خاتم‌النبیین» است، اما در ادامه مقاله و با بررسی ریشه‌ها و شواهد اصطلاح «مُهر» در متون مانوی، گنوسی و مسیحی‌یهودی نشان می‌دهد که منظور مانی به هیچ وجه مفهوم «خاتم‌النبیین»، آن‌گونه که در اسلام مطرح شده، نبوده است. مانی خود را رسول و تجلی عیسی مسیح خوانده بود و برای رسولان هم جایگاه والایی قائل بود و هرگز خود را «نبی» نمی‌نامید. در متون ایرانی نیز، مانی همیشه فریستگ یا فرستاده روشن نامیده شده است.

کلیدواژه‌ها